Większość ludzi w Polsce utrzymuje się z własnej pracy — zdanie z pozoru banalne, a przecież rozstrzygające o niemal wszystkim, bo z niego wynika, po czyjej stronie powinno stawać państwo. Razem od początku odpowiada na to pytanie w ten sam sposób, opowiadając się po stronie pracujących. Pracę sprowadza się u nas najczęściej do samego zarabiania na życie, tymczasem bywa ona równocześnie źródłem godności, osią życia społecznego i fundamentem, na którym wspiera się cała gospodarka. Jest też, co w politycznych sporach zwykle ginie, doświadczeniem wspólnym pielęgniarce, kierowcy autobusu, kasjerce, programiście i spawaczowi — wspólnym mimo wszystkich różnic, którymi tak łatwo dzielić Polaków.
Godna praca — hasło, od którego się zaczęło
Postulat godnej pracy nie jest u Razem programowym dodatkiem, lecz korzeniem całej reszty. Już w 2015 roku, u progu istnienia partii, powstało stanowisko wprost zatytułowane „Godna praca", a wspólnie z OPZZ Razem podpisało apel „Razem o godną pracę!". Ta oś przewija się później przez kolejne dokumenty i działania, od listów otwartych do związkowców, przez poparcie strajków, aż po osobny rozdział programu.
W deklaracji programowej z 2025 roku rozdział ten nosi tytuł „Państwo po stronie pracujących" i zaczyna się od diagnozy, która jest zarazem zobowiązaniem:
Polska stała się dwudziestą gospodarką świata. To zasługa nas, milionów codziennie pracujących Polek i Polaków — i czas, aby państwo wreszcie stanęło po naszej stronie. (…) Zbudujemy silną pozycję pracowników i ukrócimy bezczelne łamanie praw pracowniczych. Doprowadzimy do likwidacji plagi śmieciówek i fikcyjnego samozatrudnienia.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Państwo po stronie pracujących”, partiarazem.pl
Obecność w każdym sporze
Pracownicza tradycja Razem najlepiej widać nie w deklaracjach, ale w konkretnym stawaniu po stronie ludzi, którzy weszli w spór z pracodawcą. Poniższe kalendarium jest tylko wyborem z długiej listy:
| Rok | Sprawa |
|---|---|
| 2015 | Sprzeciw wobec zwolnień i represji w Polskim Busie; stanowisko o Specjalnych Strefach Ekonomicznych jako „strefach wyzysku" |
| 2020 | Amazon zapłaci? — presja związkowców i Lewicy na warunki pracy w magazynach |
| 2021 | „Potrzebny bat na śmieciówki!"; „Kontrole inspektorów pracy bez uprzedzenia!"; „Murem za zwalnianymi związkowcami" |
| 2022 | Wsparcie strajku w Solarisie; „Koniec z bezprawnym zwalnianiem związkowców!"; poparcie strajku kolejarzy |
Wpisy pochodzą z kroniki działań i stanowisk Partii Razem w sprawach pracowniczych. Łączy je przekonanie, że prawa pracownicze stają się realne dopiero wtedy, gdy ktoś ich broni tam, gdzie faktycznie się je łamie — na hali, w magazynie, za sklepową ladą.
Dlaczego praca łączy
Spór o pracę bywa przedstawiany jako wojna wszystkich ze wszystkimi: etatowcy przeciw „samozatrudnionym", budżetówka przeciw prywatnym, młodzi przeciw starszym. Program Razem odwraca tę perspektywę, ponieważ ta sama śmieciówka uderza podobnie w kuriera i w młodą dziennikarkę, brak wolnej niedzieli dotyka kasjerki i pracownika ochrony, a zaniżona płaca minimalna ciągnie w dół wynagrodzenia w całej branży, również te ustawione powyżej ustawowego progu. Zamiast licytowania się, komu żyje się gorzej, sensowniejsze okazuje się budowanie praw powszechnych i wzmacnianie tego, co daje pracującym realną siłę wobec pracodawcy, czyli związku zawodowego.
Co proponuje Razem
Rozdział „Państwo po stronie pracujących" tworzy spójną całość. Poniżej jego najważniejsze filary, a pod każdym odnośnik do osobnego, rozwiniętego tekstu:
- Koniec umów śmieciowych i fikcyjnego samozatrudnienia, z umową o pracę jako standardem. Koniec z plagą śmieciówek
- Silna Państwowa Inspekcja Pracy, z prawem do przekształcenia pozornej umowy w etat. PIP z zębami
- Wolne, powszechne związki zawodowe, z łatwiejszymi sporami zbiorowymi i surowymi karami za represje. Wolne związki zawodowe
- Godna płaca, z minimalną docelowo na poziomie ⅔ przeciętnego wynagrodzenia i jawnością płac. Godna płaca i jawność wynagrodzeń
- Krótszy tydzień pracy, czyli 32 godziny przy tej samej pensji, 35 dni urlopu i prawo do odłączenia się po godzinach — rozwijamy to w siostrzanym serwisie: 32-godzinny tydzień pracy.
- Odebranie śmieciówkom ich ekonomicznego sensu przez reformę podatkową, o czym piszemy osobno. Jak jednolita danina kończy zysk ze śmieciówek